Η Τζένιφερ Ρόμπινσον μιλάει στην «Εφημερίδα των Συντακτών» για την αποστολή του WikiLeaks και τον χάκερ από το Κουίνσλαντ ή -όπως η ίδια τον αποκαλεί- «άνθρωπο με το σακίδιο», Τζούλιαν Ασάνζ. Τον άνθρωπο που επέλεξε να πολεμήσει μόνος του ένα ολόκληρο σύστημα: κυβερνήσεις, μυστικές υπηρεσίες, πολυεθνικές εταιρείες… ζώντας, τα τελευταία επτά χρόνια, σ’ ένα μικρό δωμάτιο στην πρεσβεία του Ισημερινού, στο Λονδίνο.
• Πώς ήρθατε σε επαφή με το WikiLeaks και τον Τζούλιαν Ασάνζ;
Ο Τζούλιαν προσέγγισε πρώτη φορά εμένα και τον συνάδελφό μου, Τζέφρι Ρόμπερτσον, τον Σεπτέμβριο του 2010. Η επαφή αυτή έγινε περίπου δύο μήνες πριν το WikiLeaks δημοσιεύσει τα αρχεία του πολέμου στο Ιράκ...
Ο Τζούλιαν ήταν στο Λονδίνο προετοιμάζοντας αυτήν τη διαρροή, δουλεύοντας με τον Guardian και άλλες ξένες εφημερίδες· η διαρροή έγινε μερικούς μήνες αργότερα, στα τέλη Νοεμβρίου. Εκείνη ακριβώς την περίοδο υπήρχε έντονη ανησυχία σχετικά με μια έρευνα που διεξήγετο στη Σουηδία για υποτιθέμενη εμπλοκή του Ασάνζ σε μια υπόθεση σεξουαλικής παρενόχλησης.
Ο Τζούλιαν έπρεπε να απαντήσει σ’ αυτές τις κατηγορίες. Έτσι, χρειάστηκε νομική προστασία και συμβουλές. Παράλληλα, εκείνη την περίοδο, είχε συλληφθεί η Τσέλσι Μάνινγκ και η αμερικανική δικαιοσύνη είχε ανακοινώσει τη διεξαγωγή ποινικής έρευνας...
• Ποια ήταν η πρώτη σας εντύπωση όταν συναντήσατε τον Τζούλιαν Ασάνζ;
Ήταν ένας άνδρας με μια μικρή ομάδα εθελοντών και ένα σακίδιο στην πλάτη. Εντυπωσιάστηκα από το γεγονός ότι έπαιρνε γενναίες αποφάσεις σχετικά με τα απόρρητα έγγραφα που δημοσίευε. Υπήρχαν πολλές δημόσιες απειλές εναντίον του.
Εκείνη την περίοδο, ανησυχούσε αρκετά για την ασφάλειά του, διότι είχε πλήρη επίγνωση του γεγονότος ότι τον κατεδίωκαν, ότι προσπαθούσαν να βρουν τρόπους για να τον εκδιώξουν και να διεξαγάγουν έρευνα εναντίον του. Επίσης, εντυπωσιάστηκα -εκτός από το αξιόλογο έργο του- από τη δύναμη της κρατικής αντίδρασης που υπήρχε γύρω του. Θεωρείτο ο ισχυρότερος άνθρωπος στον κόσμο, εκείνη την εποχή. Γιατί; Επειδή είχε πρόσβαση στην πληροφορία.
• Πιστεύετε ότι οι κατηγορίες κατά του Τζούλιαν Ασάνζ ήταν πολιτικά κατασκευασμένες από τις ΗΠΑ;
Δεν είπα αυτό και ποτέ δεν θα διατύπωνα αυτή την κατηγορία. Πιστεύω ότι είναι πολύ σημαντικό να ακουστούν και να εξεταστούν οι κατηγορίες των γυναικών εναντίον του. Αλλά είναι εξίσου σημαντικό οι άνδρες που κατηγορούνται για τέτοιου είδους ζητήματα να έχουν μια δίκαιη δίκη. Υπάρχουν κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι σουηδικές Αρχές χειρίστηκαν την υπόθεση.
Όταν εκπροσώπησα για πρώτη φορά τον Τζούλιαν, το 2010 -και δεν υπήρχε ακόμα το ένταλμα σύλληψης εναντίον του-, αυτός προσφέρθηκε να καταθέσει, μέσω του Σουηδού συμβούλου του, διασφαλίζοντας έτσι ότι ο εισαγγελέας θα είχε στη διάθεσή του όλες τις απαραίτητες πληροφορίες που χρειαζόταν για να χειριστεί την υπόθεση χωρίς να εκδοθεί ένταλμα σύλληψης εναντίον του.
Αρνήθηκαν την πρότασή του να καταθέσει, ισχυριζόμενοι ότι υπήρχε ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης. Αυτό συνέβη λίγες ημέρες πριν το WikiLeaks δημοσιεύσει τα απόρρητα έγγραφα για τον πόλεμο στο Ιράκ. Το χρονοδιάγραμμα του εν λόγω εντάλματος εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τα κίνητρα των εισαγγελέων και τον τρόπο με τον οποίο διεξήγαγαν την υπόθεση. Και ενώ εμείς επιμέναμε να δηλώνουμε ότι θέλουμε να συμβάλουμε στη διαλεύκανση της υπόθεσης μέσω της κατάθεσής του, αυτοί εξέδωσαν ένταλμα σύλληψης.
Θα μπορούσε να επιλυθεί η υπόθεση χωρίς το ένταλμα. Εξακολούθησαν να αρνούνται την κατάθεσή του επί χρόνια. Υπήρξε μια απόφαση του ΟΗΕ υπέρ του Τζούλιαν και η σουηδική δικαιοσύνη αποφάσισε να εγκαταλείψει την έρευνα τον περασμένο Μάιο. Αυτό θα μπορούσε να γίνει πριν από επτά χρόνια. Σημαντικά ερωτήματα πρέπει να απαντηθούν από τις σουηδικές Αρχές. Γιατί συνέβη αυτό; Γιατί καθυστέρησαν την υπόθεση, με αποτέλεσμα ο Τζούλιαν να υποφέρει εξαιτίας των απαράδεκτων χειρισμών;
• Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει τη νομική υποχρέωση να αφήσει τον Ασάνζ ελεύθερο;
Ο Τζούλιαν είναι πολίτης της Αυστραλίας και του Ισημερινού. Έχει λάβει προστασία από την κυβέρνηση του Ισημερινού. Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει την υποχρέωση να τερματίσει την κατάστασή του, η οποία είναι μια παράνομη και αυθαίρετη κράτηση.
Το Ηνωμένο Βασίλειο θα έπρεπε να τον αφήσει αμέσως ελεύθερο και να καταβάλει αποζημίωση για το χρονικό διάστημα που παρέμεινε στην πρεσβεία και παραβιάστηκε το δικαίωμά του της προσωπικής ελευθερίας. Σύμφωνα με το αγγλικό δίκαιο, η μόνη κατηγορία από την πλευρά της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου είναι ότι ο Ασάνζ απέφυγε τη βρετανική δικαιοσύνη. Αυτό δεν είναι αλήθεια.
Ο Ασάνζ δεν φοβάται να αντιμετωπίσει τη βρετανική δικαιοσύνη. Ανησυχεί για τον κίνδυνο να αντιμετωπίσει το άδικο αμερικανικό δικαστικό σύστημα. Αν το Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να δώσει τις διπλωματικές εγγυήσεις που θα διασφαλίζουν ότι μπορεί να εγκαταλείψει τη χώρα χωρίς να αντιμετωπίζει τον κίνδυνο έκδοσης στις ΗΠΑ, τότε αυτή η υπόθεση θα τελειώσει μέσα σε λίγες ώρες.
• Αρκετά βρετανικά δημοσιεύματα ανέφεραν ότι ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών δήλωσε ότι ο Ασάνζ είναι ένα άθλιο σκουλήκι και ότι πρέπει να παραδοθεί. Πιστεύετε ότι, μετά από αυτή τη δήλωση, το υπουργείο Εξωτερικών είναι πρόθυμο να καταλήξει σε συμφωνία με τον Ισημερινό και τον ιδρυτή του WikiLeaks;
Δεν είμαι βέβαιη ότι η δήλωση αυτή έγινε από τον Μπόρις Τζόνσον· έγινε μάλλον από έναν άλλο ανώτατο λειτουργό του υπουργείου Εξωτερικών. Αναμφίβολα, δημιουργεί ανησυχίες σχετικά με τη στάση της παρούσας βρετανικής κυβέρνησης απέναντι στον Ασάνζ και εξηγεί τον λόγο για τον οποίο δεν καταλήξαμε σε συμφωνία.
Πρέπει όμως να θέσουμε το ερώτημα: πόσο υπεύθυνη είναι αυτή η κυβέρνηση απέναντι στον βρετανικό λαό; Πόσο κοστίζει αυτή η υπόθεση στον Βρετανό φορολογούμενο; Η περιπολία έξω από την πρεσβεία επιβαρύνει το Δημόσιο. Όταν πηγαίνω να επισκεφθώ τον Τζούλιαν, υπάρχουν τουλάχιστον έξι αστυνομικοί σε εικοσιτετράωρη βάση.
Το κόστος της παρακολούθησης της πρεσβείας, στο Νάιτσμπριτζ, ανέρχεται σε 12 εκατ. στερλίνες, σύμφωνα με τα στοιχεία της Scotland Yard, μεταξύ 2012-2015. Το 2015 η Μητροπολιτική Αστυνομία αποφάσισε να καταστήσει απόρρητο τον προϋπολογισμό, ώστε το κοινό να μην έχει πρόσβαση σ’ αυτόν.
Αυτήν τη στιγμή, δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε πόσα χρήματα δαπανώνται για την υπόθεση αυτή. Αν η βρετανική κυβέρνηση διέθετε αίσθημα ευθύνης έναντι του βρετανικού λαού για τη ζημία που προκλήθηκε στην τσέπη του φορολογούμενου, καθώς και στη διεθνή υπόληψη της χώρας, θα έπρεπε να διεξαγάγει μια σοβαρή συζήτηση για την επίλυση της υπόθεσης, διότι είναι μη βιώσιμη.
• Η κυβέρνηση του Ισημερινού διέκοψε την πρόσβαση του Ασάνζ στο διαδίκτυο. Πιστεύετε ότι η συγκεκριμένη απόφαση ήταν μια πρωτοβουλία του Ισημερινού ή ότι υπήρξαν πολιτικές πιέσεις από τις ΗΠΑ και την Ισπανία;
Νομίζω ότι είναι πολύ σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι το Εκουαδόρ έχει πάρει μια εξαιρετικά γενναία απόφαση να χορηγήσει άσυλο στον Ασάνζ. Ήταν μία απόφαση που ελήφθη υπό πολιτικές πιέσεις. Και σας υπενθυμίζω το παρασκήνιο αυτής της πίεσης.
Όταν ο Τζούλιαν πέρασε για πρώτη φορά το κατώφλι της πρεσβείας, ένας Βρετανός αξιωματούχος απείλησε τον Εκουαδόρ λέγοντας ότι η βρετανική κυβέρνηση δεν αποκλείει την είσοδό της στην πρεσβεία για να τον συλλάβει. Ο Ισημερινός απάντησε -τότε- ότι το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να σεβαστεί το διεθνές δίκαιο.
Η διακοπή της επικοινωνίας του, εξαιτίας ενός tweet για την Καταλονία, μας ανησυχεί. Είναι ένα διπλωματικά ευαίσθητο θέμα, το οποίο βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση. Σε αυτό το σημείο, είναι δύσκολο να εκτιμήσω τι μπορεί να συμβεί, αλλά είμαι σίγουρη ότι θα βρεθεί λύση. Είμαστε ευγνώμονες στον Ισημερινό για τη διαρκή προστασία που προσφέρει στον Ασάνζ, παρά τις πολιτικές πιέσεις.
• Η προσοχή των ΜΜΕ έχει επικεντρωθεί στον ιδιαίτερο χαρακτήρα του Ασάνζ και όχι στην αποστολή του Wikileaks. Γιατί συνέβη αυτό, κατά την εκτίμησή σας;
Το Wikileaks είναι ένας σημαντικός οργανισμός για όλα τα MME. Έχει πιο «ισχυρή» πολιτική στις δημοσιεύσεις από κάθε άλλο μέσο. Έχει κάνει τις μεγαλύτερες διαρροές και «scoops» στην ιστορία.
Το Wikileaks κάνει «επιστημονική δημοσιογραφία», όπως την αποκαλούμε. Οι αναγνώστες έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης στο πρωτογενές υλικό, σε αληθινά απόρρητα έγγραφα, σε πραγματικές πληροφορίες. Πρόκειται για μια πολύ σημαντική εξέλιξη στην ιστορία της ενημέρωσης.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο έγινε μεγάλος πόλεμος στον Ασάνζ και το Wikileaks. Ο Τζούλιαν έχει μια μοναδική προσέγγιση σε ό,τι κάνει και ό,τι δημοσιεύει. Γι' αυτό τον λόγο, είναι πολύ δύσκολο να συνεργαστεί με τους New York Times.
• Ποια θεωρείτε τη σημαντικότερη συνεισφορά του Wikileaks στη δημοσιογραφία και στην παγκόσμια κοινότητα;
Οι δημοσιογράφοι πρέπει να προστατεύουν τις πηγές τους. Η προστασία της πηγής είναι ένας σημαντικός τρόπος για να εξασφαλιστεί ότι το ευαίσθητο υλικό θα συνεχίσει να παρέχεται στους δημοσιογράφους. Το Wikileaks παρέχει καλύτερη προστασία των πηγών μέσω της τεχνολογίας σε σύγκριση με τη σχετική νομοθεσία.
Αυτή είναι μια αξιοσημείωτη καινοτομία και παροτρύνει περισσότερους «whistleblowers» να μιλήσουν, καθώς γνωρίζουν ότι έχουν προστασία. Επίσης, το Wikileaks παρέχει πρόσβαση στο «right to know». Δεν μιλήσαμε για το «right to know» με αυτούς τους όρους πριν από το Wikileaks. Έχει ευαισθητοποιήσει το κοινό σε παγκόσμιο επίπεδο σχετικά με τις θεμελιώδεις ψηφιακές ελευθερίες και την κατάχρηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Επιπλέον, το Wikileaks έχει παράσχει στους δικηγόρους ένα τεράστιο όγκο εγγράφων, τον οποίο μπόρεσαν να χρησιμοποιήσουν σε δικαστικές υποθέσεις σε όλο τον κόσμο. Να το θέσω διαφορετικά: ο στόχος είναι η δικαιοσύνη, η μέθοδος είναι η διαφάνεια. Έχουμε δει έγγραφα του Wikileaks σε πολλές περιπτώσεις: σε βρετανικά δικαστήρια, στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, σε εκθέσεις ΜΚΟ, σε ντοκιμαντέρ…
• Αφού αναφερθήκατε στα ντοκιμαντέρ, θα ήθελα να σας ρωτήσω για την τελευταία ταινία της Laura Poitras για τον Ασάνζ, το «Risk». Ποια η γνώμη σας για την ταινία; Αληθεύει ότι η σκηνοθέτρια παραβίασε τα νομικά έγγραφα του ντοκιμαντέρ που υπέγραψε με το Wikileaks;
Υπήρξε ανησυχία σχετικά με το υλικό που χρησιμοποιήθηκε στην ταινία και την παραβιάση της συμφωνίας μεταξύ του Wikileaks και της σκηνοθέτριας. Συμφωνήθηκε ότι δε θα μεταφερόταν στις Ηνωμένες Πολιτείες για το μοντάζ, καθώς το υλικό ήταν ευαίσθητο και θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο ποινικής έρευνας.
Ωστόσο, είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι η ταινία αναδεικνύει ότι ο Τζούλιαν είναι απίστευτα γενναίος και έχει υποφέρει πολύ. Νομίζω ότι αυτό αναδεικνύεται στο ντοκιμαντέρ της Laura.
• Θα μας διαρρεύσετε μια συζήτηση που είχατε με τον Ασάνζ;
Αποκλείεται.
• Πώς θα περιγράφατε τον Τζούλιαν Ασάνζ;
Είναι εξαιρετικά έξυπνος, βαθιά σκεπτόμενος και αφοσιωμένος στο έργο του. Είναι πρωτοπόρος της ψηφιακής εποχής. Το μοντέλο και τα ανώνυμα συστήματα υποβολών του Wikileaks έχουν χρησιμοποιηθεί από τα μεγαλύτερα πρακτορεία ειδήσεων στον κόσμο.
Θαυμάζω το θάρρος του. Δημοσιεύει τα πάντα, είτε πρόκειται για υλικό της CIA είτε για διπλωματικά έγγραφα, γνωρίζοντας τις συνέπειες που θα ακολουθούσουν για τον ίδιο. Υπάρχουν πολύ λίγοι συντάκτες στον πλανήτη που τολμούν να κάνουν το ίδιο.
• Θυμάμαι το tweet του Ντόναλντ Τραμπ: «Αγαπώ το Wikileaks»…
Σε καμία περίπτωση. Έκανε αυτή τη δήλωση κατά τη διάρκεια της πολιτικής του εκστρατείας, πριν από τις εκλογές στις ΗΠΑ, επειδή τα δημοσιεύματα του WikiLeaks ήταν βολικά για εκείνον, τη συγκεκριμένη περίοδο. Προτεραιότητα της κυβέρνησης του Τραμπ αποτελεί η δίωξη του Wikileaks.
• Πώς αισθάνεστε που είστε μέλος της νομικής ομάδας του Wikileaks;
Είναι ένα προνόμιο. Το Wikileaks είναι μια συναρπαστική ιστορία. Μια μία από τις σημαντικότερες νομικές υποθέσεις την τελευταία δεκαετία. Ασχολούμαι με την υπόθεση από το 2010.
Βλέπω το θάρρος και τη γενναιότητα των ανθρώπων που δουλεύουν στο Wikileaks, τους κινδύνους που διατρέχουν και τα ρίσκα που παίρνουν προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι το υλικό θα είναι διαθέσιμο στο κοινό. Ασχολήθηκα με την υπόθεση της Chelsea Manning που διέρρευσε στο Wikileaks 750.000 διπλωματικά έγγραφα, με τον οικονομικό αποκλεισμό που επέβελε η Visa και η Mastercard στον οργανισμό…
Αποκόμισα πολύτιμες εμπειρείες από τα Ηνωμένα Έθνη, το δικαστικό σύστημα της Σουηδίας. Είμαι περήφανη και ανήσυχη ταυτόχρονα. Το Wikileaks πολέμησε για την ελευθερία του λόγου και το δημόσιο συμφέρον. Ως νομικός που ασχολείται με τα ανθρώπινα δικαιώματα και μάχεται για την ελευθερία του λόγου, δηλώνω ρητά: πρέπει να υπερασπιστούμε το Wikileaks και τον Τζούλιαν Ασάνζ.
• Τι σας δίδαξε το Wikileaks;
Ότι ο νόμος εξαρτάται από την πολιτική και ότι η πληροφορία είναι η δύναμη της εξουσίας. Οι κυβερνήσεις ελέγχουν τις πληροφορίες, διότι έτσι μπορούν να ελέγξουν τη χώρα.
Είναι σημαντικό να έχουμε τολμηρούς οργανισμούς ενημέρωσης, οι οποίοι θα αμφισβητούν τις κυβερνήσεις και θα διασφαλίζουν τις απαραίτητες πληροφορίες. Αυτή είναι η αποστολή του Wikileaks.
• Πού πιστεύεις ότι θα βρίσκεται ο Ασάνζ σε πέντε χρόνια;
Θα ήθελα να δω τον Τζούλιαν Ασάνζ έξω απ’ αυτή την πρεσβεία, να ζήσει σε όποια χώρα επιθυμεί ο ίδιος, είτε αυτό είναι το Εκουαδόρ είτε η Αυστραλία.
Και φυσικά, να συνεχίσει τη σπουδαία απόστολή του, το Wikileaks. Αυτή είναι η επιθυμία μου και είμαι αισιόδοξη ότι αυτό θα συμβεί στο τέλος.
Μπορείτε να βρείτε όλη την συνέντευξη στο παρακάτω link: http://www.efsyn.gr/arthro/politiki-lysi-gia-ton-tzoylian-asanz
Πηγή: http://www.efsyn.gr
